Jongvolwassenen delen ervaringen over eenzaamheid en hoe ze hier mee omgaan

In 2024 werd de gezondheidsmonitor jongvolwassenen uitgevoerd. Daaruit bleek dat een groot deel van de jongvolwassenen, 16 tot 25 jaar, zich eenzaam voelt. Dit was aanleiding voor onderzoekers van GGD Kennemerland om dieper in te gaan op de achterliggende ervaringen en oorzaken van eenzaamheid in deze doelgroep. 

In maart en april 2025 zijn er daarom zes groepsgesprekken gehouden met 27 jongvolwassenen uit de regio, om zo beter inzicht te krijgen in hoe zij eenzaamheid beleven, welke impact dit op hun gezondheid heeft, en welke strategieën zij gebruiken om hiermee om te gaan. 

Ervaringen met eenzaamheid 

Uit de gesprekken blijkt dat eenzaamheid bij jongvolwassenen vooral wordt beïnvloed door sociale factoren zoals studie- en werkdruk, financiële beperkingen, fysieke afstand tot vrienden en familie, en het lastige evenwicht om vriendschappen te onderhouden terwijl hun prioriteiten veranderen/tijdens overgangsfases in hun levens. Daarnaast heeft de nasleep van de COVID-19-pandemie het moeilijker gemaakt voor sommigen om een sociaal netwerk op te bouwen, vooral voor de jongvolwassenen die tijdens de corona tijd begonnen aan hun studie.  

Ook speelt sociale vergelijking, via sociale media of offline, een grote rol en geeft het jongvolwassenen het gevoel iets te missen, zoals een van de deelnemers vertelde: “Ik heb meer eenzaamheid op school, omdat je dan allemaal verhalen hoort. En dan denk ik van, ja, die mensen hebben veel vrienden en die doen allemaal leuke dingen en bij mij valt dat wel mee. Dus dan ga ik mezelf daar heel erg mee vergelijken.” 

Veel jongvolwassenen koppelen hun eenzaamheid aan het ontbreken van hechte relaties of een vriendengroep om leuke dingen mee te doen. Ook persoonlijke factoren zoals karaktereigenschappen, levenservaringen, culturele achtergronden, gender en opvoeding blijken invloed te hebben op hoe zij eenzaamheid ervaren. Daarnaast is het onderwerp eenzaamheid vaak moeilijk bespreekbaar door sociale ongemakkelijkheid en het aanwezige stigma. Een jongvolwassenen vertelde: “Ik zou niet zo snel zomaar in een sociale situatie hier over praten, want je bent in principe in een gezellige omgeving als je met je vrienden gaat afspreken.” 

Gezondheidsimpact 

De jongvolwassenen gaven aan dat eenzaamheid lichamelijke klachten kan veroorzaken, zoals vermoeidheid en een gebrek aan energie. Daarnaast leiden gevoelens van eenzaamheid vaak tot emoties als verdriet, angst, hopeloosheid en kan het leiden tot mentale klachten, zoals depressie. Het idee dat je er niet echt bij hoort of dat je niemand hebt om op terug te vallen, kwam regelmatig naar voren. 

Strategieën om eenzaamheid te verminderen 

Jongvolwassenen gaven aan dat ze op verschillende manieren proberen om met eenzaamheid om te gaan. Een belangrijke strategie is het zoeken van sociale verbinding door lid te worden van bijvoorbeeld een club, sportvereniging of studentenorganisatie. Ook het actief onderhouden van contact, zoals afspreken met vrienden of online contact houden, helpt hen om zich minder alleen te voelen. 

Daarnaast noemen zij het delen van gevoelens met vertrouwde personen als een manier om meer diepgang in relaties te ervaren. Zelfreflectie, bijvoorbeeld via journaling of nadenken over persoonlijke behoeften, draagt bij aan het beter begrijpen van zichzelf. Voor sommigen raden ze aan om professionele hulp, zoals therapie of coaching, te zoeken als een belangrijke stap in het omgaan met aanhoudende gevoelens van eenzaamheid. 

Advies aan gemeenten van de jongvolwassenen

Het rapport sluit af met concrete adviezen van jongvolwassenen aan gemeenten om eenzaamheid te verminderen. Zij raden aan om meer toegankelijke en betaalbare activiteiten te organiseren waar jongvolwassenen anderen kunnen ontmoeten, zoals workshops, spelavonden of bijeenkomsten rondom vriendschap. Ook is het volgens hen belangrijk om deze activiteiten beter onder de aandacht te brengen, via sociale media, met de juiste toon, en een duidelijk overzicht van het lokale aanbod. Zoals een deelnemer zei: “Creëer een overzicht met voorzieningen tegen eenzaamheid, want ik kan me voorstellen dat de gemeente best wel wat dingen doet, maar ik weet niet wat, dat is mij nooit verteld.” Tot slot adviseren ze om jongvolwassenen te betrekken bij de organisatie, zodat het aanbod beter aansluit bij hun leefwereld. 

Meer informatie 

Het onderzoek en de deelrapporten staan op www.gezondheidsatlaskennemerland.nl.